Fado, fado, Portugal, etc…

>

January 6, 2012

Naar schatting woont een derde van de Portugezen in het buitenland. De tweede Portugese stad is dan ook Parijs. Fado, fado, Portugal, etc… van João Sousa Cardoso gebruikt populaire afbeeldingen die onderling een dialoog aangaan om zo te kunnen reflecteren op de verspreiding van volkeren, niet alleen het Portugese, over de verschillende delen van de wereld. Zijn werk refereert ook aan de huidige situatie in Portugal, maar is niet pessimistisch, in tegendeel, hij laat juist zien hoe vindingrijk en flexibel de Portugezen zijn in economisch zware tijden. Hou deze post in de gaten, want de komende tijd uploaden we hier steeds meer afbeeldingen…

Lees hier meer over João

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

[Tradução Portuguesa em baixo]

De installatie Fado, Fado, Portugal, Etc. is de vierde in een serie van reflecties die ik de afgelopen jaren heb ontwikkeld over de relatie tussen de herinnering, het beeld, het lichaam en de politiek. Na de tentoonstelling A Terceira República [De Derde Republiek] in 2007 over het democratisch ideaal volgde in 2009 de tentoonstelling Os Republicanos [De Republikeinen] die zich toespitste op de relatie tussen het lichaam en de politiek. In 2009 maakte ik het werk As Fúrias [De Furiën] over de conflicten tussen culturen. Dit werk was onderdeel van de tentoonstelling Ás Artes, Cidadãos! [Voor de Kunst, Burgers!] in Serralves Museum. Met het vierde deel uit de serie, dat ik voorlopig Fado, Fado, Portugal, Etc. heb genoemd, maar dat evengoed Os Errantes [De Verstotenen] had kunnen heten, wil ik dieper ingaan op een kwestie die mij al langer achtervolgt: Wat maakt dat mensen, lichamen, over territoriale grenzen gaan?

Dit werk in Amsterdam maken betekent voor mij een terugkeer naar Uriel da Costa, een Joodse Portugees die in deze stad zelfmoord heeft gepleegd. Hij was filosoof, immigrant en verstoten. Daarom is dit werk aan hem opgedragen.

De arbeiderswijk Amsterdam Noord is sinds de jaren ’50 en ’60 ook een immigrantenwijk. Fado, Fado, Portugal, Etc. probeert een visueel discours te reconstrueren over de beelden die door de jaren heen de representatie van de Ander hebben gevormd. De Ander als de ballingen, de immigrantengemeenschappen, de Westerse diaspora. Met dit werk wil ik reflecteren op de tragedie en de gemoedstoestand van de volken die dwalen over de wereld, veroordeeld tot een zwerversbestaan.

 

Net als in eerdere installaties heb ik een reeks beelden gepakt – sommige populair, anderen geheimzinniger – die ik in mijn culturele herinnering gegrift staan: de West-Europese en Portugese. Ik heb de principes van de cinematografische montage van attracties gevolgd. Dit om onverwachte dialogen tussen de beelden mogelijk te maken en om de bezoeker in staat te stellen de andere, niet aanwezige beelden voor de geest te halen. Daarom is Fado, Fado, Portugal, Etc. ook een ’s nacht-installatie over de verdwijning, de spoken en de verschijningen. Net als in de bioscoop.

João Sousa Cardoso

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

A exposição Fado, Fado, Portugal, Etc. é o quarto momento de uma reflexão que tenho desenvolvido nos últimos anos sobre as relações entre a memória, as imagens, os corpos e a política. Depois das exposições A Terceira República, que tratava do ideal democrático, em 2007; Os Republicanos, que se debruçava sobre as relações entre os corpos e a política, em 2009; e As Fúrias, trabalho sobre o conflito entre culturas com que participei na exposição Às Artes, Cidadãos!, no Museu de Serralves, em 2010; a actual exposição – a que chamei provisoriamente Fado, Fado, Portugal, Etc. mas a que poderia também chamar Os Errantes – procura aprofundar esta questão que me persegue: “O que move os corpos que atravessam os territórios?”

Realizar esta exposição em Amesterdão, significava voltar a Uriel da Costa, judeu português morto nesta cidade. Filósofo, migrante, errante. Por isso, a exposição lhe é dedicada.

Sendo Amesterdão Norte historicamente um bairro operário e povoado mais recentemente também por habitantes originários de movimentos migratórios, Fado, Fado, Portugal, Etc. procurou reconstituir num discurso visual as formas que foram construindo as representações do Outro, do exilado, das comunidades imigrantes e das diásporas no Ocidente. E, com isto, pensar o trágico e o ânimo que há nos povos que parecem condenados a vaguear pelo mundo, destinados à errância. Como o povo judeu. Como o povo português.

 

À semelhança das exposições anteriores, convoquei um conjunto de imagens – populares umas, mais secretas outras – que povoam as minhas memórias culturais: ocidental, europeia e portuguesa. E segui princípios da montagem cinematográfica – a montagem de atracções ou o falso raccord – para que estes diálogos imprevistos entre as imagens favoreçam a emergência doutras figuras que, não estando presentes, trazemos no espírito. Por isso, Fado, Fado, Portugal, Etc. é também uma exposição nocturna sobre o desaparecimento, fantasmas e aparições. Exactamente como o cinema.

João Sousa Cardoso

Leave a Reply